Với tinh thần đó, có thể chỉ ra một số xu hướng nổi bật trong sự phát triển của các doanh nghiệp Việt Nam thời kỳ hậu khủng hoảng sau:

Tư duy chiến lược

Sẽ đồng thời diễn ra quá trình tái cấu trúc các  DN để hình thành cơ cấu kinh tế 2 tầng.  Ảnh: apave.com.vn.

1. Quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp được đẩy nhanh và diễn ra với quy mô ngày càng sâu, rộng, làm gia tăng tính chất quốc tế hóa cả cấp vĩ mô, lẫn vi mô của khu vực doanh nghiệp.

Cùng với quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, cũng như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, sẽ đồng thời diễn ra quá trình tái cấu trúc các doanh nghiệp để hình thành cơ cấu kinh tế 2 tầng – với tầng trên là các doanh nghiệp lớn, mạnh cả về tài chính, công nghệ, hoạt động xuyên quốc gia và tổ chức theo mô hình tập đoàn, công ty mẹ – con, còn tầng dưới là các doanh nghiệp vừa và nhỏ được chuyên môn hóa sâu và có quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn với các doanh nghiệp khác.

Sẽ ngày càng giảm dần sự khác biệt giữa các loại hình doanh nghiệp, các thành phần kinh tế và tính chất trong nước – nước ngoài của các doanh nghiệp, cũng như các thị trường. Các công ty cổ phần, đa sở hữu sẽ ngày càng trở thành hình thức chủ yếu trong tổ chức của doanh nghiệp. Các công ty tư nhân và công ty có vốn đầu tư nước ngoài sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn và có đóng góp ngày càng quan trọng hơn, trở thành động lực chính cho sự phát triển kinh tế tương lai của mỗi địa phương, cũng như cả nước.

Các quá trình mua – bán, sáp nhập, giải thể, phá sản doanh nghiệp sẽ diễn ra ngày càng nhiều, nhanh và mức độ ngày càng lớn hơn trước yêu cầu thị trường và mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Tư duy toàn cầu, thị trường toàn cầu và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu sẽ ngày càng chi phối tư duy, thị trường và định hướng chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

2. Sự hợp tác, gắn kết kinh tế giữa các doanh nghiệp sẽ ngày càng đậm nét và hiệu quả hơn.

Thực tiễn cạnh tranh và yêu cầu tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế, trở thành bộ phận của chuỗi giá trị toàn cầu sẽ cho phép và buộc các doanh nghiệp phải mở rộng và tăng cường các quan hệ hợp tác, gắn kết kinh tế ngày càng sâu, rộng, chặt chẽ và toàn diện hơn.

Các quan hệ kinh doanh theo mạng sẽ rất phát triển và ngày càng trở nên phức tạp, với sự tham gia đồng thời của tất cả các doanh nghiệp với đủ loại hình, quy mô, tính chất và trình độ phát triển khác nhau, ngày càng mang tính liên cấp, liên ngành, liên quốc gia, trong sự tuân thủ các luật chơi và tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất.

Sự hợp tác, phối hợp hoạt động của các doanh nghiệp sẽ ngày càng tăng và củng cố trong kinh tế, đồng thời mở rộng dần sang lĩnh vực xây dựng chính sách, cải thiện môi trường đầu tư và cả các lĩnh vực chính trị – xã hội khác.

Trong thời gian tới, không phải là nguồn vốn, mà chính là tư duy chiến lược đúng đắn dựa trên sự tiếp cận nhanh chóng, thuận lợi, chính xác các thông tin đa dạng cần thiết và việc biết ứng dụng các thành tự khoa học – công nghệ, cũng như thu hút, trọng dụng, phát huy các nhân tài trong mọi lĩnh vực mới trở thành động lực chính quyết định sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp.

Đồng thời, các doanh nghiệp thành công cũng thường là các doanh nghiệp xây dựng và bảo vệ thành công thương hiệu, cũng như văn hóa kinh doanh đặc sắc của mình và thực hiện tốt các trách nhiệm xã hội có liên quan của doanh nghiệp.

Phải dám Đổi mới

Ảnh: cafeF

3. Độc quyền kinh tế kiểu mới và các loại tội phạm kinh tế gắn với hoạt động của doanh nghiệp sẽ gia tăng, đòi hỏi sự đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế.

Cùng với sự phát triển, mở rộng các hoạt động kinh doanh theo hướng tự do hóa, thị trường hóa và quốc tế hóa, sẽ xuất hiện những xu thế và thành quả tích tụ, tập trung kinh tế mới gắn với các hoạt động của các doanh nhân và doanh nghiệp ngoài nhà nước và nước ngoài, dẫn đến những cơ hội và khả năng độc quyền kinh tế kiểu mới, phi truyền thống, phi hành chính.

Hơn nữa, các dạng tội phạm kinh tế cả truyền thống và phi truyền thống cũng sẽ gia tăng, ngày càng mang tính quốc tế và liên ngành, có tổ chức hơn, nhất là các tội phạm lừa đảo, rửa tiền, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ và trốn thuế…

Trong bối cảnh trên, cả trong nhận thức và thực tiễn quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp ở nước ta cần tránh duy ý chí, giáo điều, cực đoan, hoặc quá nhấn mạnh và tuyệt đối hóa vai trò chỉ huy tập trung, mang tính áp đặt một chiều của Nhà nước, hoặc thả nổi hoàn toàn và đặt toàn bộ quá trình phát triển kinh tế theo sự dẫn dắt có tính đầu cơ, mù quáng, “bầy đàn” cao của các tín hiệu và sức mạnh thị trường tự do, nhấn mạnh lợi ích tư nhân, cục bộ và ngắn hạn;

Cần dũng cảm gạt bỏ những định kiến, sự lạm dụng cơ chế xin - cho, những lợi ích cục bộ, ngắn hạn của “tư duy nhiệm kỳ”; tôn trọng các sáng tạo, đề xuất hợp lý của cơ sở và doanh nghiệp; chuyển mạnh chính sách bảo hộ theo hướng khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, theo cả phương thức tuần tự, cũng như theo các cách thức mới, nhảy vọt, rút ngắn.

Cải cách hành chính

Tăng cường phân cấp quản lý kinh tế-xã hội, đảm bảo các chính sách KT-XH vừa thống nhất, vừa đa dạng hoá (không đơn nhất, đồng loạt cho các đối tượng, vùng khác nhau);

Bảo đảm dân chủ hoá kinh tế từ cơ sở với phương châm "mỗi việc có 1 người, 1 cơ quan chịu trách nhiệm" và việc nào do cấp nào, đơn vị nào, cá nhân nào thực hiện tốt, hiệu quả nhất thì giao cho cấp, đơn vị và cá nhân đó thực hiện.

Cần nhấn mạnh rằng, mọi chính sách dù là tiến bộ đến đâu cũng có tính lịch sử; việc kéo dài những nhận thức và chính sách không phù sẽ tác động tiêu cực tới sự phát triển kinh tế-xã hội trong nước thậm chí hơn cả những thách thức cạnh tranh từ bên ngoài trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cải cách hành chính đồng bộ cả về thể chế, con người và thủ tục từ trên xuống theo yêu cầu thực tế và nhiệm vụ quản lý nhà nước, phù hợp cam kết hội nhập quốc tế, tạo thuận lợi, an toàn và lòng tin cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, thúc đẩy thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cả trên thị trường trong nước và quốc tế.

Ngoài ra, cần đổi mới căn bản hệ thống định mức, chế độ chi tiêu quản lý tài chính công hướng đến kết quả đầu ra, đề cao trách nhiệm và tự chủ của đơn vị và cá nhân liên quan (với những chế tài vật chất và hành chính đủ sức mạnh răn đe đi kèm);

Ảnh: doanhnhan360

Chống tình trạng áp dụng máy móc gây khó khăn cho thực hiện và cả quản lý, hoặc làm tăng tình trạng nói dối, biến báo “hợp lý hóa”, kẽ hở cho phát sinh tham nhũng, thất thoát và đầu tư kém hiệu quả.

Xây dựng, phát triển đồng bộ các thị trường và các thể chế hỗ trợ thị trường và quản lý Nhà nước, quán triệt ngày càng đầy đủ các nguyên tắc kinh tế thị trường trong quản lý và tổ chức các hoạt động kinh tế.

Tuân thủ đúng quy trình quản lý kinh tế thị trường (phải cho cạnh tranh thị trường đầy đủ trong cung ứng hàng hóa, dịch vụ trước khi cho phép các doanh nghiệp được định giá theo thị trường), chống đầu cơ và lũng đoạn, chống lobby mang tính chất ngành và doanh nghiệp tạo ra sự lệch hướng hay thiếu thống nhất về chính sách của Chính phủ và gây thiệt hại chung cho xã hội; ngăn chặn hiện tượng lạm dụng trục lợi cá nhân, thậm chí biến độc quyền nhà nước thành độc quyền doanh nghiệp, phường hội và phe nhóm.

Nhà nước cần xây dựng một cơ chế chống tham nhũng thực chất hơn, dân chủ hơn, kiên quyết và hiệu quả hơn. Đặc biệt, phải coi chống tham nhũng trong công tác cán bộ như một đột phá mới của cải cách hành chính.

Cần coi trọng đúng mức và phân biệt rạch ròi giữa yêu cầu dự báo khách quan với mục tiêu chính sách và ý chí chủ quan; cần coi trọng dự báo, phản biện xã hội và đánh giá khách quan tác động 2 mặt của chính sách đang và sẽ áp dụng, nhằm giảm thiểu những tổn hại từ lạm dụng kẽ hở chính sách hoặc gây cản trở và phát sinh các chi phí không cần thiết đắt đỏ, lãng phí các nguồn lực xã hội do kéo dài chính sách đã trở nên bất cập trước những biến chuyển mau lẹ của thực tiễn.

Theo Tuanvietnam.net